Religieus erfgoed in Wassenaar – De kerk in het midden houden

Religieuze gebouwen en plekken vormen al eeuwenlang een belangrijk onderdeel van het dorpsbeeld van Wassenaar. Of het nu gaat om de dorpskerk, de Goede Herderkerk of de Joodse begraafplaats, het zijn allemaal bijzondere historische locaties. Ze dragen bij aan de kwaliteit van de leefomgeving, vertellen verhalen over onze geschiedenis en bieden ruimte voor ontmoeting en beleving. 

Tegelijkertijd verandert de samenleving en daarmee ook gebruik van gebedshuizen. Daarom is het belangrijk om samen na te denken over de toekomst van dit waardevolle erfgoed en hoe dit betekenis kan blijven geven aan onze leefomgeving.

Een gezamenlijke visie

Samen met kerkbesturen, erfgoedspecialisten, bewoners en andere betrokkenen is het visiedocument ‘De kerk in het midden houden’ opgesteld. Het document beschrijft hoe we zorgvuldig en duurzaam omgaan met religieuze gebouwen en het bijbehorende erfgoed, met oog voor de verschillende belangen en rollen. Daarmee vormt het een stevige basis voor gezamenlijke keuzes in de toekomst.

Waarom deze visie?

Religieus erfgoed is onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van Wassenaar en draagt bij aan een herkenbare en leefbare omgeving.

Een gezamenlijke visie helpt om richting te geven aan belangrijke vraagstukken, zoals:

• behoud van gebouwen en erfgoed
• toekomstig gebruik
• herbestemming
• en, waar nodig, verkoop 

Zo zorgen we ervoor dat deze plekken ook in de toekomst hun betekenis houden.

Wat verstaan we onder religieus erfgoed?

Religieus erfgoed omvat de volledige ‘kerkenbiotoop’:

• Gebedshuizen, zoals kerken, moskeeën en synagogen
• Bijbehorende onderdelen, zoals begraafplaatsen, pastorieën en bijgebouwen
• Interieurs, kunstwerken en liturgische objecten
• Verhalen, tradities en archieven 

Samen vormen deze elementen de historische, culturele en maatschappelijke waarde van religieuze plekken.

Hoe gaan we samen verder?

De visie beschrijft hoe de gemeente omgaat met toekomstige ontwikkelingen en hoe deze worden vertaald naar beleid. Daarbij staan de volgende uitgangspunten centraal:

• Respect voor erfgoedwaarden
• Samenwerking met eigenaren en betrokken gemeenschappen
• Ruimte voor passende nieuwe functies
• Balans tussen behoud en toekomstbestendig gebruik 

De gemeente heeft een stimulerende en faciliterende rol. Eigenaren behouden de regie, maar werken samen met de gemeente en andere partijen aan één doel: het behoud van betekenisvolle religieuze plekken in Wassenaar.

Vervolg

Het college heeft het visiedocument aangeboden aan de gemeenteraad met het voorstel om het vast te stellen in de vergadering van 2 juni 2026. De behandeling in de Commissie Fysieke Leefomgeving vindt plaats op 18 mei. Na vaststelling wordt de visie benut als bouwsteen voor de Omgevingsvisie van Wassenaar.

Meer informatie

Het visiedocument is hieronder te downloaden. Bekijk ook de video die een beeld geeft van het religieus erfgoed in Wassenaar. Voor vragen kunt u contact opnemen met erfgoed@wassenaar.nl.