Als mensen in een vroeg stadium praten over suïcidale gedachten, kunnen ze beter en met lichtere hulpverlening ondersteund worden. Dat is het uitgangspunt van de vooruitstrevende suïcidepreventie-aanpak waarmee de gemeente Wassenaar nu ruim een jaar werkt. Afgelopen week kwam een afvaardiging van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) op werkbezoek om over de aanpak te leren. Een Wassenaarder: ‘Zonder deze hulp had ik hier niet meer gezeten.’

Foto van het werkbezoek VWS aan Wassenaar – v.l.n.r. Ricco de Goede (gemeente Wassenaar), Diane Blommenstein (SuNa), Suzanne van de Boogerd (Meldpunt Bezorgd), Margo Nagelkerke (Kwadraad), Sanne Leenen (113 Zelfmoordpreventie), Inge Zweerts de Jong (gemeente Wassenaar), Maartje Gofers (VWS), Birgitta Westgren (VWS), Gerdien Franx (113 Zelfmoordpreventie), Doré van Niekerk (huisarts), Remco van Gaalen (Mentaal Lokaal).

In coronatijd bezochten steeds meer inwoners met ernstige psychische problemen het spreekuur van huisarts Doré van Niekerk en haar collega’s. Die gesprekken waren voor haar de aanleiding om aan de bel te trekken bij de gemeente. Want naar wie kon ze deze patiënten doorverwijzen? Er zijn lange wachtlijsten voor psychische hulp. En hulpverleners bij organisaties zoals de GGD,  Kwadraad, SMOW en de gemeente, kunnen zelfmoordgedachten goed signaleren en bespreken, maar niet behandelen.

Tijdens het bezoek aan Wassenaar van Birgitta Westgren, directeur curatieve zorg van het ministerie van VWS, vertelt huisarts Van Niekerk: ‘Ik heb regelmatig slechte nachten gehad, omdat ik vreesde dat een patiënt er na het weekend niet meer zou zijn. Wat je zoekt op zo’n moment is iemand die je vertrouwt en die snel inzetbaar is, zodat je de verantwoordelijkheid over je patiënt kunt delen. SuNa biedt dat alternatief, waardoor ik als huisarts het gevoel heb er niet alleen voor te staan.’

Contact met SuNa-casemanager

De methode SuNa staat voor suïcidenazorg, met als belangrijk verschil dat SuNa in Wassenaar als voorzorg wordt ingezet. Mensen worden niet pas na een suïcidepoging geholpen, maar vanaf het moment dat suïcidale gedachten ontstaan. Huisartsen brengen patiënten over wie ze zich zorgen maken, in contact met een SuNa-casemanager.

Een inwoner van Wassenaar die anoniem wil blijven, vertelt tijdens het werkbezoek dat hij er dankzij de hulp van zijn casemanager nog is. Toen zijn partner overleed, ging het bergafwaarts met zijn psychische gesteldheid. ‘Mijn huisarts vond het onverantwoord dat ik alleen thuis was. Zij vroeg of iemand van SuNa mij kon bellen. Binnen een paar dagen nam de casemanager contact op. Zij heeft mij daarna niet meer uit handen gegeven. Toen het acute gevaar van zelfmoord voorbij was, begeleidde zij mij naar een goede psychiater voor de behandeling van mijn depressie.’

Regie vanuit de gemeente

Projectleider Ricco de Goede bracht alle betrokken organisaties rond de tafel: ‘We hebben nu een procesaanpak en zijn getraind door 113 Zelfmoordpreventie om het gesprek met inwoners te voeren. Dat er nu een brug is tussen lichte en zware hulp, geeft rust. Voor de huisartsen, de betrokken organisaties en bovenal voor de groep inwoners die deze hulp nodig heeft. Niet voor niets noemt 113 Zelfmoordpreventie onze aanpak een voorbeeld voor andere gemeenten.’

Wethouder Inge Zweerts de Jong van Wassenaar vertelt dat de suïcidepreventie-aanpak na een succesvolle pilot nu permanent onderdeel is van de gemeentelijke beleidsplannen. ‘We willen als gemeente dicht bij onze burgers staan. Aan iedereen die worstelt met mentale problemen of suïcidale gedachten zeg ik: praat erover, met je naasten of met je huisarts. Wij hebben een netwerk om je te helpen.’

Praten over zelfmoordgedachten kan anoniem via de chat op www.113.nl(externe link) of bel 113 (gebruikelijke telefoonkosten) of 0800-0113 (gratis).