Hoe werkt de gemeente?
De Gemeente is, na de rijksoverheid en de provincie, een van de zelfstandige bestuurseenheden in het Nederlandse staatsbestel.
De gemeenteraad:
Volgens de grondwet is de gemeenteraad het hoogste orgaan in een Gemeente. Eens per vier jaar worden, op een vaste dag, in heel Nederland gemeenteraadsverkiezingen gehouden (Tussentijdse verkiezingen worden alleen gehouden op basis van een herindeling van een nieuwe gemeente ).
Na de verkiezingen is de eerste belangrijke bezigheid van de nieuwgekozen gemeenteraad het formeren van een college en de benoeming van de wethouders. De partij die als grootste uit de stembus is gekomen heeft het voortouw bij de collegeonderhandelingen. De afspraken die worden gemaakt over het te voeren beleid staan in het coalitieakkoord.
Politiek hoogtepunt in het zittingsjaar van de gemeenteraad vormt de begrotingsbehandeling. Het vaststellen van de begroting is een belangrijke bevoegdheid van de gemeenteraad.
In vrijwel alle gemeenten vergadert de gemeenteraad op een vast tijdstip; in de gemeente Wassenaar noemen we de vergaderingen van de raad Politieke Markt, te onderscheiden zijn de raadsvergadering zelf en de carrousel-vergaderingen die een aantal weken voor de raadsvergaderingen worden gehouden. In de carrousel-vergaderingen vormen de raadsleden zich een beeld over voorstellen die door het college zijn gedaan, danwel wordt er informatie uitgewisseld van sterk uiteenlopende aard. Het debat vindt voornamelijk plaats in de carrousel-vergaderingen. (zie ook vergaderschema raad 2011 of 2012, link voor doorklik). Er kunnen meerdere parallelle sessies plaatsvinden
De griffier
De functie van raadsgriffier heeft tot doel de gemeenteraad te ondersteunen bij het vervullen van de aan de raad toegekende verantwoordelijkheden. De griffier heeft hiermee naast de burgemeester en de gemeentesecretaris een spilfunctie in het lokale bestuur.
De griffier is aanspreek punt voor burgers omtrent alle zaken die met het gemeentebestuur te maken hebben. Burgers moeten zich zodoende bij de griffie melden wanneer zij gebruik willen maken van het recht om in te spreken in een raadsvergadering of carrouselbijeenkomst.
Het college van B&W:
Het college van burgemeester en wethouders (B&W) is het dagelijks bestuur van de gemeente en voert het coalitieakkoord uit. Ook zorgt het college voor het uitvoeren van landelijke regelingen, het zgn. medebewind.
In het college heeft iedere wethouder een eigen taakgebied (of portefeuille), maar over het gebruiken van bepaalde bevoegdheden moet door het college als geheel besloten worden. B&W beslissen bij meerheid van stemmen, waarbij de stem van de burgemeester dubbel telt als de stemmen staken.
Het college is over het gevoerde beleid verantwoording schuldig aan de gemeenteraad en kan door de gemeenteraad ter verantwoording worden geroepen.
De burgemeester
In tegenstelling tot raadsleden en (indirect) wethouders wordt de burgemeester niet gekozen, maar benoemd door de Kroon; de benoeming geldt steeds voor een periode van zes jaar. De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad en voorzitter van het college van B&W. De burgemeester heeft een aantal eigen wettelijke taken en bevoegdheden. Hij is verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid.
De gemeentesecretaris
De gemeentesecretaris heeft de leiding over de ambtelijke organisatie en vormt de verbinding tussen het college van B&W en het ambtelijk apparaat. De GS is eerste adviseur van het college, is aanwezig bij de vergaderingen van het college van B&W, is verantwoordelijk voor het goed functioneren van de ambtelijke organisatie.
Onder de bestuurlijke verantwoordelijkheid van het college draagt de gemeentesecretaris zorg voor:
- 1. het strategisch en tactisch sturen en vormgeven van de gemeentelijke organisatie en het inhoud geven aan de gewenste cultuur
- 2. de integrale beleidsadvisering aan het college
- 3. de uitvoering van bestuursopdrachten door de ambtelijke organisatie.
- 4. het voeren van het overleg met de Ondernemingsraad.
Ambtenaren
De ambtenaren hebben tot taak:
- adviezen voor het college en de gemeenteraad voor te bereiden en uit te voeren. Ook hier is het coalitieakkoord leidend.
- Uitvoeren van wetten en verordeningen van sterk uiteenlopende aard uit.
- Uitvoeren van bestuursopdrachten.
- Uitvoeren van kerntaken van de gemeente.
- Het onderhoud van contacten met de burgers.